Güvenilir Üroloji Bilgisi

Varikosel Nedir?

Varikosel, erkeklerde infertilitenin en sık düzeltilebilir nedenidir. Çoğu varikosel şikâyet yaratmaz ve tedavi gerektirmez; ancak spermiogram bozukluğu, testis küçülmesi ya da sürekli ağrı varsa mikrocerrahi varikoselektomi gündeme gelir. Yayınlanmış meta-analizlerde onarım sonrası semen parametrelerinde anlamlı iyileşme bildirilmiştir.

Randevu Al Daha Fazla Bilgi

Mikrocerrahi Varikoselektomi: Literatür Verileri

%1 Nüks oranı (mikrocerrahi)
%0,4 Hidrosel gelişme oranı
%30 Onarım sonrası spontan gebelik
~100 ng/dL testosteron artışı

Yayınlanmış derleme ve meta-analiz verileri; kliniğe ait sonuç değildir.

Tanım

Varikosel Nedir?

Varikosel, testisleri drene eden skrotal venöz pampiniform pleksusun anormal dilatasyonu ve genişlemesidir. Basit bir deyişle, testis etrafındaki toplardamarlarda oluşan varislerdir — tıpkı bacaklarda görülen varisler gibi.

Genellikle ağrısız seyreder ancak klinik olarak son derece önemlidir. Çünkü varikosel; anormal semen analizi, düşük sperm sayısı, azalmış sperm hareketliliği ve bozulmuş sperm morfolojisinin en sık tanımlanan nedenidir.

Varikoselin en önemli klinik önemi, erkek infertilitesinin en sık düzeltilebilir nedeni olmasıdır.

Varikosellerin %80-90'ı sol tarafta görülür. Bunun nedeni sol testiküler venin daha uzun olması ve sol renal vene dik açıyla girmesidir. Bilateral varikosel oranı %30-40'tır.

%15 Genel Erkek Popülasyon
%35 Primer İnfertilite
%80 Sol Tarafta Görülme
%50-80 Sekonder İnfertilite
Belirtiler

Varikoselin Belirtileri Nelerdir, Tanı Nasıl Konur?

Varikosel çoğunlukla belirti vermez. Ancak aşağıdaki semptomlar varikoseli düşündürebilir.

Skrotumda Dolgunluk Hissi

Skrotumda (testis torbası) dolgunluk veya ağırlık hissi, özellikle uzun süre ayakta kaldıktan sonra belirginleşir.

Künt Ağrı

Testiste veya kasıkta künt, sızlayan bir ağrı hissedilebilir. Ağrı gün sonunda veya fiziksel aktivite sonrasında artabilir.

Gözle Görülür Şişlik

İleri evrelerde skrotumda gözle görülür genişlemiş damarlar fark edilebilir. "Solucan torbası" olarak tarif edilir.

Testis Küçülmesi

Etkilenen taraftaki testis karşı tarafa göre küçülebilir (testiküler atrofi). Spermatogenez bozulabilir.

İnfertilite

Birçok erkek varikoseli fark etmez ve infertilite araştırması sırasında tanı konulur. Sperm kalitesi etkilenebilir.

Skrotal Hipertermi

Varikosel, skrotal sıcaklığı artırarak spermatogenezi olumsuz etkiler. Bu, varikoselin en kabul görmüş patofizyolojik mekanizmasıdır.

Fizik Muayene

Hasta ayakta iken Valsalva manevrası ile skrotum palpe edilir. Klinik sınıflandırmanın temel yöntemidir.

Renkli Doppler Ultrasonografi

Altın standart görüntüleme yöntemidir. Ven çapı ölçümü, reflü varlığı ve testiküler volüm değerlendirilir.

Semen Analizi (Spermiogram)

Sperm sayısı, hareketliliği ve morfolojisi değerlendirilir. Tedavi kararında önemli rol oynar.

Sınıflandırma

Varikosel Kaç Derecedir, Nasıl Sınıflandırılır?

Dubin-Amelar klinik sınıflandırma sistemi (1970) — Fizik muayeneye dayalı en yaygın kullanılan sınıflandırma

I
Grade I

Sadece Valsalva manevrası ile palpe edilir

Hasta ayakta iken ıkınma sırasında hissedilir
İstirahat halinde palpe edilemez
Gözle görülmez
II
Grade II

Valsalva olmadan palpe edilir ama görülmez

Hasta ayakta iken kolayca hissedilir
Valsalva manevrası gerekmez
Çıplak gözle görülmez
III
Grade III

Çıplak gözle görülür, belirgin genişlemiş venler

Skrotumda belirgin şişlik görülür
"Solucan torbası" görünümü
Muayenesiz bile fark edilebilir
Tedavi

Varikosel Nasıl Tedavi Edilir?

Varikosel tedavisinde çeşitli cerrahi ve girişimsel yöntemler uygulanmaktadır. Mikrocerrahi varikoselektomi altın standart tedavi yöntemidir.

Mikrocerrahi Varikoselektomi

Cerrahi mikroskop altında (6-25x büyütme) subinguinal veya inguinal yaklaşımla yapılır. Arter, lenfatikler ve vas deferens korunurken tüm dilate venler bağlanır.

Nüks oranı: %1.05 (en düşük)
Hidrosel oranı: %0.44 (en düşük)
Spontan gebelik: %33-44
Ameliyat süresi: 45-60 dk

Laparoskopik Varikoselektomi

Retroperitoneal yaklaşıma benzer şekilde laparoskopik olarak gerçekleştirilir. Bilateral varikoselde tek portla her iki taraf tedavi edilebilir.

Nüks oranı: %3-7
Hidrosel oranı: %3-12
Spontan gebelik: ~%37
Ameliyat süresi: 15-22 dk

Perkütan Embolizasyon

Femoral veya juguler ven yoluyla kateterizasyon ile floroskopi eşliğinde spermatik vene koil veya sklerozan madde yerleştirilir. Günübirlik işlemdir.

Nüks oranı: ~%13
Teknik başarı: %86-100
İyileşme: 24 saat normal aktivite
İşlem süresi: 30-120 dk

Tedavi Yöntemleri Karşılaştırması

Teknik Nüks Hidrosel Spontan Gebelik Ameliyat Süresi Değerlendirme
Mikrocerrahi (Subinguinal) %1.05 %0.44 %33-44 55-60 dk Altın Standart
Mikrocerrahi (İnguinal) %1-2 %1-2 %33-44 45-55 dk Çok İyi
Laparoskopik %3-7 %3-12 ~%37 15-22 dk İyi
Retroperitoneal (Palomo) %5-15 %3-33 %26-37 20-30 dk Orta
İnguinal (Ivanissevich) %3-13 %3-12 %26-37 25-35 dk Orta
Embolizasyon ~%13 Düşük Cerrahiye benzer 30-120 dk İyi
Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir, Üroloji Uzmanı, UZ Clinic Antalya
Uzman Doktor

Tedaviyi Kim Uyguluyor?

Üroloji Uzmanı

Op. Dr. Niyazi Umut Özdemir, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunudur ve 2005 yılından bu yana üroloji uzmanı olarak çalışmaktadır (Türk Üroloji Derneği Yeterlilik Board Sertifikası, 2006). Erkek infertilitesi ve mikrocerrahi varikoselektomi başlıca ilgi alanlarıdır.

Hastalarına kanıta dayalı, güncel kılavuzlara uygun tedavi yaklaşımları sunar. AUA/ASRM ve EAU kılavuzları doğrultusunda kişiye özel tedavi planları oluşturur.

Mikrocerrahi Deneyimi
Üroloji Uzmanlığı
Kanıta Dayalı Tıp
Hasta Odaklı Yaklaşım
SSS

Varikosel Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Varikosel hakkında en çok merak edilen soruların yanıtları

Varikosel hayatı tehdit eden bir hastalık değildir ve çoğu olguda hiçbir şikâyet yaratmaz. Ancak ilerleyici bir durum olabilir: tedavi edilmeyen bazı hastalarda sperm sayısı ve hareketliliği zamanla bozulur, testis hacmi küçülür, testosteron düzeyi düşebilir. StatPearls derlemesi varikoseli erkek infertilitesinin en sık düzeltilebilir nedeni olarak tanımlar. Bu nedenle asıl soru "tehlikeli mi" değil, "bu hastada üreme işlevine zarar veriyor mu" sorusudur; yanıtı spermiogram ve muayene birlikte verir.

Mikrocerrahi varikoselektomi çoğunlukla günübirlik yapılır ve hastalar genellikle 1-2 hafta içinde masa başı işine ve günlük aktivitelerine döner. İlk birkaç gün skrotumda hafif ağrı, ödem ve morarma olabilir; basit ağrı kesiciler yeterli olur. Ağır kaldırma, spor ve cinsel ilişki için 2-4 hafta ara verilmesi önerilir. Sperm üretim döngüsü yaklaşık 72-74 gün sürdüğü için ilk spermiogram kontrolü 3. ayda, sonuçların değerlendirilmesi ise 6. ayda yapılır. Gebelik beklentisi bu takvime göre konuşulmalıdır.

Tedavi kararı varikoselin derecesinden çok hastanın tablosuna bakılarak verilir. AUA ve ASRM ortak kılavuzuna göre; muayenede elle hissedilen (palpabl, Derece 1-3) varikosel ile birlikte infertilite öyküsü ve bozuk semen parametreleri bulunuyorsa varikoselektomi düşünülmelidir. Yalnızca ultrasonografide görülen subklinik varikosellerde cerrahi önerilmez, çünkü gebelik oranına katkısı gösterilememiştir. Bunların dışında iki durum daha onarım endikasyonudur: ilaçla geçmeyen sürekli skrotal ağrı ve ergenlerde takipte ortaya çıkan testis hacim kaybı.

Çalışmalar, varikosel tamiri sonrası semen parametrelerinde %60-80 oranında iyileşme olduğunu göstermektedir. Sperm sayısında ortalama 8.88 milyon/mL artış, total sperm motilitesinde %6.08 ve normal sperm formlarında %6.44 iyileşme bildirilmiştir. Agarwal ve arkadaşlarının (2023) yaptığı şimdiye kadarki en büyük meta-analiz, tüm konvansiyonel semen parametrelerinde anlamlı iyileşme saptamıştır.

Mikrocerrahi varikoselektomi "altın standart" olarak kabul edilir çünkü: en düşük nüks oranına (%1.05), en düşük hidrosel oranına (%0.44) sahiptir. Cerrahi mikroskop sayesinde arter, lenfatikler ve vas deferens güvenle korunur. derlemelerde %30-44 aralığında spontan gebelik bildirilmiştir. Testosteron seviyelerinde ortalama ~100 ng/dL artış gözlenir.

Yayınlanmış derlemelerde varikosel onarımı sonrası spontan (yardımcı üreme teknikleri olmadan) gebelik oranı yaklaşık %30-44 aralığında bildirilmiştir; oran seçilen hasta grubuna, kadın yaşına ve başlangıç semen değerlerine göre değişir. Tedavisiz izlenen gruplarda bu oran %14-19 düzeyinde kalmaktadır. Ficarra ve arkadaşlarının derlemesi ile Cochrane değerlendirmesi, uygun seçilmiş hastalarda onarımın gebelik şansını anlamlı ölçüde artırdığı yönündedir. Yine de hiçbir cerrahi gebelik garantisi vermez.

Mikrocerrahi varikoselektomi lokal veya genel anestezi altında yapılır, ameliyat sırasında ağrı hissedilmez. Subinguinal yaklaşımda fasyal katman açılmaz, bu nedenle iyileşme daha hızlı ve daha az ağrılıdır. Ameliyat sonrası hafif ağrı ve rahatsızlık hissi olabilir ancak genellikle basit ağrı kesicilerle kontrol altına alınır. Varolan skrotal ağrının çözülme oranı %50-90'dır.

Evet, etkileyebilir. Varikoseldeki venöz göllenme ve ısı artışı yalnızca sperm üreten hücreleri değil, testosteron salgılayan Leydig hücrelerini de baskılayabilir. Yayınlanmış serilerde onarım sonrası hastaların önemli bir bölümünde total testosteron düzeyinin yükseldiği, ortalama artışın yaklaşık 100 ng/dL dolayında olduğu bildirilmiştir. Bu etki özellikle başlangıç testosteronu düşük olan erkeklerde daha belirgindir. Buna karşılık varikosel onarımı, testosteron düşüklüğünün tek başına tedavisi olarak önerilmez; karar spermiogram, muayene ve hormon değerlerinin bütünüyle verilir.

Varikosel pubertede (ergenlikte) gelişmeye başlar. 11-14 yaş arasında %7.8, 15-19 yaş arasında %14.1 prevalansa ulaşır. Her dekadda yaklaşık %10 artış gösterir. 30-39 yaş: %18, 40-49 yaş: %24, 50-59 yaş: %33, 60-69 yaş: %42 oranında görülür. Birinci derece akrabalarda varikosel öyküsü olan kişilerde risk 8 kata kadar artar.

Her iki yöntemin de avantaj ve dezavantajları bulunur. Embolizasyon minimal invaziv bir yöntemdir ve günübirlik yapılabilir. Ancak nüks oranı (~%13) mikrocerrahiye (%1.05) göre daha yüksektir ve spermatik vene erişim başarısızlığı %8-30 arasında değişir. Radyasyon maruziyeti söz konusudur. Mikrocerrahi varikoselektomi en düşük komplikasyon oranlarına sahip altın standart yöntemdir. Doktorunuz sizin için en uygun tedavi yöntemini belirleyecektir.
İstatistikler

Varikosel Hakkında Temel Veriler

%15 Erişkin Erkekte Görülme Sıklığı
%35 Birincil İnfertilitede Sıklığı
%30 Onarım Sonrası Spontan Gebelik
3 Uygulanan Cerrahi Teknik

Sıklık verileri StatPearls (NCBI Bookshelf) derlemesine, gebelik oranı ve tedavi etkisi Ficarra ve ark., Curr Opin Urol 2012 ile Cho ve Seo, Korean J Urol 2014 derlemelerine dayanmaktadır. Bu oranlar kliniğe ait sonuç değil, yayınlanmış literatür verisidir.

İletişim

Randevu Al

Varikosel tedavisi hakkında bilgi almak ve randevu oluşturmak için bizimle iletişime geçin.

İletişim Bilgileri

Op.Dr. Niyazi Umut Özdemir

Üroloji Uzmanı

Web Sitesi

www.uzclinic.com

Telefon

0(242) 323 17 77 0(505) 525 24 22

Adres

UZ Clinic — Fener Mah. Bülent Ecevit Bulv. No:23
Kanyon Plaza K:4 D:7, Muratpaşa / Antalya

Haritada göster
WhatsApp ile İletişim Kliniği Ara

Randevu Formu

Bilgilerinizi bırakın, size en kısa sürede dönüş yapalım.

Tıbbi Uyarı: Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi yerine geçmez. Her hastanın durumu farklıdır. Varikosel veya herhangi bir sağlık sorununuz için mutlaka bir üroloji uzmanına başvurunuz. Tedavi kararları yalnızca doktorunuzla birlikte verilmelidir. Kaynak bilgileri: StatPearls - NCBI, Asian Journal of Andrology, AUA/ASRM Kılavuzu 2024.

WhatsApp Kliniği Ara